Spleet

Selfie met Oudste toen ze nog een meisje was, lang geleden. Nog inclusief het spleetje tussen de tanden. Ik vond dat spleetje altijd juist leuk, het sierde haar zo en wilde haar niet anders. Maar zij vond dus van niet. Dus een paar jaar later moest er een beugel komen. Zelfs kaakchirurg vooraf, want een spleetloos leven begint met het doorsnijden van de lipspleet. Maar ze wilde het zelf en zo reed ik destijds samen met haar terug van het ziekenhuis terwijl ze vanachter de ijszak tegen de gehavende mond piepte: “Hwet gwaat bwest hwoor mam”. Het moederhart barstte van zieligheid. Maar liever niet erover praten. Klagen over pijn is zelden in het vocabulaire van Oudste voorgekomen.

Dus hield ik me stil (ik begrijp en herken de behoefte tot sololijden) en tijdens de rit dacht ik terug aan de dag dat haar keelamandelen verwijderd werden toen ze een jaar of vijf was. En aan die zielige afdeling van al die vers geopereerde amandelkindertjes in het ziekenhuis destijds. Met lieflijke tekeningen van konijnen en zonnen op deuren en muren, terwijl kinderen in die toestand meer associaties met boze heksen en grote boze wolven hebben. Ik stam zelf uit een tijdperk waarbij mijn handen als driejarige vastgebonden werden aan de spijlen van het ziekenhuisbed na de amandeloperatie. Keel en neus tegelijk, amandelloos Full Package.

Letterlijk vastgebonden als peuter met pijn en jeuk, want krabben was de grootste zonde. En moeders mochten een kwartiertje per dag komen. Je longen uit je lijf huilen en een huilende moeder die gewoon weg ging. Omdat dat moest volgens de regels. In een groot, vreemd en kil bed zonder konijnen op de muur en een mama aan je zijde. Drie jaar jong, de eerste vormende herinneringen. Bijna vijftig jaar later komt het nog steeds in mijn dromen voor en dan word ik weer zwetend wakker. Mijn angst voor dwang en aversie tegen een keurslijf is al vroeg aangewakkerd. Wat bezielde die mensen toen?

Ik herinnerde me ook weer hoe al die kinderen op de amandelafdeling van Oudste allemaal gretig likten aan de uitgedeelde ijsjes door hele lieve zusters. Die allang niet meer van het vastbinden van peuterarmpjes waren. Er waren ook meer ouders dan kinderen in die zaal, die er de hele dag mochten zijn. Oudste weigerde als enige het ijsje. De makkelijke weg lag voor de hand, maar waarom makkelijk als het ook moeilijk kan hè? “Kind, neem dat ijsje nou, het helpt!” Maar nee. Alsof lijden een moetje was. Te chagrijnig vanwege teveel gedoe en dus een houding van: “Rot allemaal maar op met dat zalvige gedoe en die kutijsjes. Wanneer mag ik hier weg?’. Best knap van onszelf als ouders dat het heel soms lukte een zetpil in dat kind te drukken in tijden van koorts of ellende. Type geen polonaise aan mijn lijf.

Dat niet beroerd om te ploeteren en tegelijkertijd zo no nonsense en praktisch kunnen denken. Veel geduld ook, ik vind het wonderlijk. Terwijl anderen het wel best vonden en ongelooflijk blij waren eindelijk het VO te kunnen verlaten (waartoe ik zelf als puber ook behoorde, ik haatte de Middelbare), ging Oudste door. Door ziekte van vwo naar havo en toch de moed vinden om daarna weer twee jaar vwo te doen, terwijl echt letterlijk iedereen om haar heen andere keuzes maakte en opgelucht in HBO-opleidingen startten. Als vroege leerling heeft ze op enig moment zelfs de eer gehad de oudste leerling van de 1500 scholieren te zijn geweest. Want zonder vwo kon ze niet de studie doen die ze wenste.

Inmiddels met het rijbewijs op zak reed ze zelf in de auto naar de examens. Het is geen type die per se achten en negens wil halen. Een zes is ook ok, alles voor het doel. Dat herken ik dan wel weer, ik was ook zo’n 5,5 persoon, maar dan zonder lol voor leren. Soms kwam ze thuis met anekdotes over medeleerlingen die hadden gehuild in de klas, omdat ze ineens een zeven hadden. Dat vond zij heel komisch. Wij als ouders ook trouwens. Maar ook, je moet leren op z’n minst wel een beetje leuk vinden om vwo te doen. Je moet nou eenmaal veel leren om dat te halen, dat deed ze ook wel, veel leren. Altijd dat gebogen lijf, de neus bijna op het papier over het zoveelste boek en aantekeningen. “Je krijgt er nog een nekhernia van!”, riep ik weleens.

Gezond zijn, mentaal en fysiek. Dat bepaalt ook wel het een en ander.

Stiekem mis ik het spleetje van kleine Oudste nog steeds een beetje. Maar ben blij om haar oprechte lachen en haar welzijn van nu. Waar ze vandaan komt, zoveel inzet en vechten. Zo weinig klagen. Mijn huilbaby van toen, waarvan ik ooit zei dat het kind wel tot haar achttiende bij mij in bed mocht slapen, als we maar konden slapen. Slapen was het hoogste doel. Tegenwoordig kun je tien kanonnen afsteken en ze wordt nog niet wakker. Als ik dat toen had geweten, met die fucking venkelthee en anijsmelk. Sinds haar tweede heb ik haar amper meer zien huilen.

Ze is inmiddels al even volwassen. Al twee jaar op zichzelf elders, gaat het derde studiejaar in. Al een tijd een fijne liefde aan haar zijde. Ik ben zo ongelooflijk trots op mijn meisje die ondanks alles nooit heeft opgegeven, doorging en haar eigen keuzes maakte. Het is geen haantje de voorste, verlegenheid werkt lang door. Tegenslagen hebben haar sterker gemaakt en ze is nog steeds wars van zelfmedelijden. Praktisch en analytisch. Ze heeft de juiste keuzes gemaakt, voor haarzelf. Dat vind ik het allerbelangrijkste.

Een sporadische selfie, ook al weer even geleden, waarbij ik een poging deed een selfie te maken en dat dat nooit zo goed lukt (nooit eigenlijk) en daar moest zij erg om lachen. Mijn gestuntel. Oudste en ik. Zij lacht oprechter dan ik. Spleetloos en blij.

Afgelopen winter, toen we even samen waren verderop in Fuerteventura. Het is allemaal niet zo standaard hier in huis, maar ik weet verdomd goed wat ik liefheb en waar het om gaat.

Ik ben al best lang heel erg rijk, met dit.

 

2 gedachten over “Spleet”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s