Als je haar maar goed zit

Manlief gaat altijd naar de kapper in zijn werkpauze. Al jaren een vast adres in de plaats waar hij werkt. De eigenaar is de van oorsprong Irakese Safir. Het knippen daar is wat ik begrijp niet alleen knippen, maar vooral iets van iemand een verzorgd uiterlijk geven. Dus ook harige oren en neuzen worden meegenomen. Dan komt Manlief thuis met zo’n perfect Ronaldohoofd. Ik vind dat mooi en grappig tegelijk, vooral omdat Manlief nooit zou zeggen: “Doe maar coupe Ronaldo”. Hier thuis trouwens geen aversie tegen Christiano, hoor. Het is gewoon Firma Strakwerk daar, Safir kan niet eens anders.

De meeste klanten bezoeken die kapper wekelijks, nogal een contrast met het bezoek van Manlief eens in de twee maanden. Soms duurt het knippen wel een uur. Niet echt handig met een half uur pauze, maar halverwege kun je niet meer terug. En ik weet dat Manlief harig is, maar zoveel haar heeft hij nou ook weer niet in oren of neusgaten, laat staan op zijn hoofd. Het moet gewoon heel precies en goed zijn, volgens Safir. Met van die touwtjes. Misschien heet ie wel barbier, maar dat leeft niet zo in ons taalgebruik. Ik blijf het overhemd van de man een blouse en een kostuum een pak noemen. En iemand die haren knipt een kapper. Zo gaat dat hier. Tukkerterminologie.

“Doe maar een tientje”, zegt Safir dan na een uur bezig te zijn geweest. Alleen al voor knippen betaal ik minimaal 25 euro bij mijn kapster, die ik innig lief heb en voor geen goud zou willen missen, al meer dan vijftien jaar. En met al dat kleuren is het nogal wat tientjes meer in mijn geval.

Een tientje. Dan vertrek je niet zonder fooi. De hele dag op die manier werken en maar afwachten wat de klant als fooi geeft, dat uitgangspunt. In een land waarin zuinigheid zo’n beetje de eerste levensbehoefte is, heel dapper. En veel teleurstelling vrees ik.

Sinds een tijdje werkt er ook een jong Irakees familielid bij die kapper. Een knul bijna even oud als Oudste, begin twintig. Inmiddels twee keer Manlief geknipt. Ook Ronaldoknipwaardig. Hij heet Müller, als voornaam. “Mijn vader is enorm voetballiefhebber, vandaar. Mijn broer heet Marten, haha!”.

Müller was sinds kort hier, woont met broer en moeder. Als ik het goed heb begrepen woonde en werkte hij als kok een tijd in Libanon voordat hij naar Nederland kwam, Manlief heeft namelijk nog tips gevraagd over Libanese gerechten. Goed kunnen koken én knippen, wie kan dat? Dat Müller hier wel de laatste naam is die een Nederlandse Oranjefan zijn kind zou geven sinds de jaren zeventig heeft Manlief hem maar niet verteld. Daarvoor was Müller te aardig. Ik begreep dat die naam nog net niet synoniem staat aan Adolf. Het kind kan er ook niets aan doen.

Ik zocht het een en ander op als voetballeek en vernam dat dé Gerd Müller tegenwoordig aan Alzheimer lijdt. Dan heb je het niet meer over winnen of verliezen toch?

Manlief had de indruk dat Müller naar Nederland was gekomen om eindelijk eens vrijuit uit de kast te komen. Dat klinkt misschien als een fout vooroordeel, maar als Manlief zoiets vertelt dan weet ik wat hij bedoelt. Zijn tolerantie is hoog, maar ook redelijk sensitief voor menselijke voorkeuren. Het heeft met een gevoel en niets met een oordeel te maken. Vanuit een biologische intuïtie vinden mensen elkaar, in elke vorm van voorkeur. Ik ken niet anders dan al die mixen van relaties in mijn kring en Manlief ook. Man vrouw. Vrouw vrouw. Man man. Mens mens. Je voelt het simpelweg aan en zo heeft de natuur het blijkbaar bedoeld om degene aan je zijde te krijgen die je gelukkig maakt, die sensor.

Müller bleek een vriendin te hebben hier. Daar ga je dan ineens met je inschatting. Müller wil gaan samenwonen. Manlief (die in twee seconden overstapt van sensor naar cultuurbegrip): “Dus jij als Oudste verlaat als eerste je moeder. De verantwoordelijkheid naar je broer nu, lastig?” Müller: “Ja precies, jij snapt het Mark!”

Even uitleggen, op een of andere manier heet Manlief P. daar al jarenlang Mark bij die kapper. Hij heeft geen idee hoe dat ooit is ontstaan. Hij laat het maar zo. Ik vind dat enorm komisch. Niet alleen om het mysterieuze Mark, maar ook dat van dat ‘laat maar’. Jongste en ik zeggen inmiddels standaard na zijn kappersbezoek: “Strakke kop weer Mark!”

Mark is veel meer bekend met het Midden Oosten en de bijbehorende cultuur dan ik. Het is niet alleen de kapper, hij vertoeft daar in die contreien al jarenlang simpelweg vaak vanwege zijn werk en heeft elke dag met ze te maken. Als er iemand is die weet van enige nuances ten aanzien van die cultuur dan is hij het wel. Hij weet wat te zeggen (in het Arabisch) tegen collega’s en klanten daar tijdens islamitische feestdagen. En dat zijn er net als hier naast Kerst ook nogal wat, meer zelfs.

Alle mensen die hij daar spreekt verwerpen IS. Zijn erg geïnteresseerd in de mening van ons westerlingen. De nuance ligt wel in het feit dat hij mensen spreekt die allemaal werken in een internationale wereld. Hij spreekt dus bijvoorbeeld geen kappers of imams daar ter plekke.

Soms zijn ze ineens weg middenin een vergadering, want bidden. Dat zeggen ze niet, maar zo gaat dat. Je zou je om die reden bijna bekeren tot de Islam, of in ieder geval net doen alsof je moslim bent. Lekker weglopen van die oersaaie vergadering in Hoogeveen met een kelim kleedje onder de arm naar een plek zonder gezeur en dan net voor het einde weer terugkomen. Wie wil dat niet?

Maar ook, vaak zijn het enorme haantjes wat ik begrijp. Eer en schaamte die een grote rol spelen in die cultuur, daar moet je tegen kunnen. Je niet laten verleiden door een soort van banale competitie. Zoiets als Ronaldo kunnen verdragen. Op de schaal van etterbakken op de wereld niet echt moeilijk, maar sommigen vinden dus van wel. Eigen ego-dingetjes. Gelukkig is daar therapie voor in ons vrije westen.

Waar het irritant begint te worden heeft voornamelijk met efficiëntie te maken. Tijdens het schrijven van dit stukje nog even te rade gegaan bij Mark om de feiten wel juist te vermelden. “Efficiëntie? Een totaal onbekend begrip daar”. Het vergt wat geduld en aanpassingsvermogen dus. Het is meer dat ze het daar vooral allemaal gezellig willen houden. Efficiëntie vinden ze daar saai, het opent geen deuren tot leuke gesprekken, overal zo’n deksel op. En in al die 34 jaar dat ik samen ben met Manlief weet ik inmiddels dat de gave tot geduld en aanpassen hem redelijk goed af gaat. Jaloersmakend goed, om eerlijk te zijn. En vooral grappig dat ie daar zo tegen kan, omdat hij zelf nogal van efficiëntie is.

Maar ook, de gastvrijheid en de vriendelijkheid die hij daar ervaart, dat is steeds weer mooi om te horen. Soms moet ie uitleggen aan zijn directie, die graag wil weten of een order nog binnen gaat komen, dat ie zelf ook nog wacht op een fiat van een of andere sjeik of een koning en weet dat elke vorm van aansporing of druk alleen maar averechts gaat werken. Ik zou daar helemaal niet tegen kunnen, zo’n poppenkast. Dus doei, die order van vijf miljoen, met dat sjeikgezeik. Geduld en begrip is soms letterlijk een schone, maar ook best wel nuttige en kostbare zaak.

Je kan ervoor kiezen zo´n cultuur heel erg te verwerpen en je te ergeren, redenen genoeg om dat te doen. Zeker als het om emancipatie en vrouwenrechten gaat. Democratie en mensenrechten. Je kunt iedereen daar over een kam scheren en elk individu als een bedreiging zien. Maar zie het eens omgekeerd, dat mensen daar, zonder nuances en dankzij de media, mij als Nederlander meteen als een PVV of SGP-aanhanger neerzetten. Het idee alleen al.

Je kunt er ook voor kiezen om te begrijpen waarom anderen in een andere cultuur anders denken dan wij. Beperkte vrijheden hebben, een compleet andere opvoeding. En oorlog en geweld meemaken. Elke dag. En als je daadwerkelijk contact heb met die mensen en je letterlijk ook vertoeft in dat soort contreien, ontdek je dat er gelukkig vele mensen zijn daar, mannen en vrouwen, die veel vrijer en democratischer denken dan het beeld dat steeds wordt geschetst door alles wat wij lezen via de media.

Misschien een mooi voorbeeld: in de Arabische landen die Manlief soms bezoekt (Emiraten, Egypte, Quatar, Saudie Arabië, Koeweit, Oman en meer) is het vrij gebruikelijk dat vrienden letterlijk hand in hand lopen. Zo tonen ze hun vriendschap. Zoals Franse mannen elkaar kussen bij een begroeting, zo is het hand in hand lopen tussen mannen als vrienden heel gebruikelijk in de Arabische wereld. Haantjes met ego’s. Maar een vriend is belangrijk en dat mag de hele wereld weten. Dus loop je hand in hand. Ik wist dat niet, ik vond dat mooi om te horen.

En ja, het is soms verschrikkelijk daar, als het om emancipatie gaat. Ik denk ook meteen: “Je vrouw beperken op zoveel gebieden en wel hand in hand met je vriend, hoe dan?” Maar gelukkig zijn de meeste mannen daar niet zo. Gelukkig heb ik Manlief die me op z’n minst op de hoogte brengt van de mannen die hij spreekt daar en dat geeft wel enigszins hoop en inzicht.

Een buitenlandse collega uit het Midden Oosten van Manlief vroeg : “A trip is planned to the Netherlands. I thought that walking hand in hand would be no problem in your country. Especially in Amsterdam. For the first time I have to think about it, because I heard it is not safe to do so nowadays. I am confused. What exactly happened?”

Inderdaad, wat?

Waren wij ooit niet zo trots op alles wat garant staat voor vrijheid en dat ieder individu zichzelf mag zijn hier in Nederland? Onze voorouders hebben vele kinderen gered door ze op te nemen en te verbergen voor de Nazi’s. Trots en blij in een land te wonen dat nogal hoog in het wereldwijde lijstje van welzijn en acceptatie staat. En kinderen opvangen die ellende ontvluchten gaat echt niet ten koste van onze eigen kinderen. En wat dan nog? De meeste vluchtelingen zijn ouders die hun kind uit een verschrikkelijke situatie proberen te halen. Niemand verlaat vrijwillig huis, haard en cultuur. Je moet je diep schamen om daar gevoelloos boven te staan.

Als zij daar in de kameelzones zelfs over gehoord hebben, onze huidige intolerantie, wat zegt dat dan over onze tolerantie die ons decennia lang altijd zo sierde en ineens middeleeuws terug geworpen blijkt? Snap er geen snars van. Is het angst? Onwetendheid?

Een ding scheelt wel. Als je haar goed zit voelt alles meer oké.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s