Ergens in het midden opgeleid

doubts

Ben ik al even bezig met een blog over mijn persoonlijke ervaring met het schoolsysteem, is het ineens volop in het nieuws. Terugkomende lezers weten inmiddels dat ik er niet meer binnen een uur of een dag een schrijfsel uit poep. Als professionele slak word ik vaak door de actualiteit ingehaald. In dit geval geheel toevallig trouwens. De actuele discussie momenteel die gaat over de kansen van kinderen waarin het bepalend lijkt te zijn of ouders hoog of laagopgeleid zijn. De Cito-toets. Het schoolvolgsysteem en het bindende oordeel van de leraar.

Hoe dan ook, ik had bijna mijn verhaaltje klaar, maar nog net niet. Niet over Cito trouwens, waar best genoeg over te zeggen is. Ik bevind mij inmiddels al jaren in een andere fase als ouder, nog steeds met schoolgaande kinderen, met zaken die ook opvallen. Waar wellicht ooit die basisschool wel of niet aan de basis stond. Ik denk wel. Maar ook, het zijn niet altijd de docenten die bepalen. Het is vaak subtieler, ouders, vrienden, je sociale omgeving.

Beide dochters zitten momenteel in hun examenjaar. Nog een maand te gaan voor de examens. De afgelopen twee jaar hebben voor hen beiden vaak in het teken gestaan van beroepskeuze en de bijbehorende open dagen en meeloopdagen bij een studierichting die het dichtst bij hun interesse lag. De een doet vwo en de ander mavo en hun interesse in beroepskeuze is totaal verschillend. Leuk om met beide dames mee te denken en hoe ze met elkaar meedenken.

Oudste heeft al havo gedaan, dus die kent het fenomeen examenjaren. Ze weet al sinds havo dat ze de ‘sociale kant’ op wil. Inmiddels heeft ze redelijk wat tijd gehad om daar nuancering in te vinden. Waar voel je je goed bij? Hbo? Toch de wetenschappelijke kant? Nog op havo en tijdens het eerste bezoek aan een universiteit was ze al om, meteen enthousiast. Dus toch vwo. Niet dat ze enorm veel zin had in nog weer twee jaar Middelbare, maar het doel was duidelijk.

Het systeem van profielen bracht met zich mee dat, ondanks dat een leerling al redelijk weet wat zij wil, het onmogelijk bleek in haar havo-profiel biologie te doen in plaats van Frans. Na vele e-mails en telefoongesprekken met het stoïcijnse sectorhoofd werd wel duidelijk dat regels het winnen van gezond verstand. Regels boven nuances en het individu. Dus heeft dat kind al jaren Frans, wat op zich geen kwaad kan, een vreemde taal, maar weinig zinvol voor haar studiekeuze. Bovendien moest ze twee jaar biologie inhalen. Vwo heeft nou eenmaal een extra vak meer dan havo. En dat is pittig. Ze is inmiddels wel beter in Frans dan ik, dat wel. Toch handig op vakantie.

Jongste weet in het algemeen vooral wat ze niet wil. Vooral niet iets met mensen. “Veel te irritant allemaal”. Ze tekent en schrijft graag, maar dat ziet ze meer als hobby. Ook vervolgopleidingen bezocht en overal was wel wat mee in haar ogen. Ze heeft er uiteindelijk een soort van voorkeur voor media vormgeving kunnen uithalen, maar overtuigd is het niet. Het creatieve Cibap in Zwolle lag het meest in haar straatje. Een populaire mbo-opleiding met beperkte plaatsing en dus een serieus intakesysteem. ‘Portfolio’ meebrengen, dat werk. Ik heb minder serieuze sollicitaties gehad in mijn leven. Maar ze heeft de creatieve test doorstaan en de vijftienjarige is ‘aangenomen’.

Gelukkig maar, want ze vond het ‘best een leuke school’. Ze heeft alleen haar pijlen gezet op de Hogeschool voor de Kunsten. Waar er van de duizenden aanmeldingen een veel meer genadelozer beleid geldt. Dus…

Als er iemand is die het meest klaagt over hoe verschrikkelijk school is, is het Jongste wel. We hebben de keuze altijd aan haar gelaten. Wat er in zit komt er toch wel uit als de tijd rijp is. Niet onbelangrijk, ze doet wel altijd haar best. Mentor gaf haar vorig jaar al een havo-advies gezien haar cijfers. En net als Oudste, heel blij wordt ze niet van de gedachte aan nog twee jaar Middelbare erbij (mildly spoken), maar ze heeft dus voor havo gekozen. Ze is nog jong, vijftien, ze vindt het zelf ook wel prettig nog even wat langer na te denken zegt ze. Prima.

En dan verschijnen er mensen op je pad die je er vooral van proberen te overtuigen dat je dat vooral niet moet gaan doen. Vriendinnen die zeggen: “Gekkie, havo, dat ga je toch niet doen?” Ouders van andere kinderen die zeggen: “Ja maar weet je wel dat je écht moet over gaan in de vierde? Anders moet je eraf hoor”. Ik snap echt niets van dat uitgangspunt. Je kind bang maken in plaats van stimuleren. Dan gaat ze niet over, en dan? Dan stort haar wereld natuurlijk helemaal in elkaar en rennen wij als ouders gillend naar een psychiater.

Persoonlijk vind ik het niet raar dat je op je vijftiende nog niet weet wat je wilt. Sterker nog, zie mijn blog hiervoor. Nog jong genoeg, nog zoveel kansen, zoveel om uit te vinden. Dat vangnet voor vallen en opstaan is juist zo groot nu, dat gaat hierna echt (en juist) niet groter worden. Die vriendinnen en faalangstige ouders, daar heb ik eigenlijk geen boodschap aan. Wat mij meer verontrust is het schoolsysteem waarbij de ambitie van het stimuleren soms in een soort spagaat lijkt te zitten. En dat de druk van het ‘moeten’ kiezen zo nekhijgerig is.

Vanwege haar keuze voor havo neemt  Jongste het hele jaar al deel aan de “sterklas”. Een soort voorbereiding op havo. Enorm stimulerend, die docent, Op de eerste les vertelde ie al (aldus Jongste) dat ‘jullie maar niet moeten denken dat het zomaar lukt’ en dat ‘er veel zullen afhaken en er echt niet veel zullen overblijven in deze klas’. De schat.

We kregen laatst een briefpakket binnen van school waarin ons hele bangmakende eisen werden medegedeeld. Een leerling die een motivatiebrief moet schrijven waarom ze havo wil doen (ik verzin dit niet) en welke eisen de toelatingscommissie wel niet stelde. De grootste con was: nog niet weten welke mbo-opleiding je wilt doen. Wat een lijst van demotivatie. Zo serieus dat ik er een beetje om moest grinniken.

Haar tekenleraar die haar al twee jaar aanmoedigt naar het Cipab te gaan vanwege ‘het talent’. Op zich prima, lief ook. Jongste: “Ik durf het woord Cipab al niet eens meer uit te spreken en dan gaat ie al los”. Leraar: “Ben je aangenomen? Ik wist het! Je gaat nu toch helemaal geen havo meer doen toch? Niet doen hoor!”

Begrijp me niet verkeerd, ik zie dat scholen enorm ambitieus zijn ten aanzien van de leerlingen om hen voor te bereiden in wat komen gaat. Dat doen ze heel goed. Jongste zit op een kleinschalige school waar leraren, conciërges en sectorhoofden de leerlingen allemaal kennen. Dat is heel prettig. Zo’n sterklas, ik juich het toe. Maar er is zo verdomd weinig ruimte voor twijfel. De tekenleraar heeft dan nog iets van een passie qua advies, maar in het algemeen is die kramp van het willen voldoen aan schoolprestaties en scores zo vaak tussen de regels door te lezen en voelbaar. Geen risico’s. Ik denk dat dat voor vele docenten ook vaak verre van makkelijk is. Met die inspectie in hun didactische rugzak.

Ik heb twee kinderen die het in het algemeen nogal goed willen doen. De een bescheiden, de ander eigenzinnig. Bij beiden ligt een tikkie faalangst op de loer. Als ouders probeer je met die wetenschap de dingen een beetje luchtig te houden. Het vertrouwen geven dat het wel goed komt en stappen voorwaarts stimuleren. Die beren op de weg die zij soms zien, die probeer je weg te halen. Voor de rest weet je ook niet of je het wel of niet goed doet als ouder. Ouders twijfelen ook nog vaak genoeg.

Het interesseert mij werkelijk geen ene moer of mijn kinderen een mavo of vwo-diploma hebben. Vanaf de dag waarop je vader of moeder wordt stroomt dat ene cliché ineens door je aderen, wórd je dat cliché: “Als mijn kind maar gelukkig is”.

Luisteren. Meedenken. Stimuleren. Ruimte bieden voor twijfel en het vangnet zijn als het even tegenzit. Of je vertelt over de keuzes die je zelf maakte destijds en waar je wel of geen spijt van hebt. Meer kun je niet doen toch?

Spannende examentijden, maar ik heb alle vertrouwen. Ik geloof dat mijn meisjes dat ook wel hebben, maar spannend blijft het die examens, tuurlijk. Oudste was in Utrecht vandaag met toekomstige studiegenoten en Jongste gaat winkelen met vriendinnen, want ze heeft nog geen hakken voor onder de galajurk voor het gala donderdag. First things first.

Dat is het allerfijnst van die leeftijd. Het is echt ‘nu’. Heerlijk.

2 gedachten over “Ergens in het midden opgeleid”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s